روضه رضوان - حقیقت امامت چیست؟!

همیشه در پناه اهل بیت باشید

همیشه در پناه اهل بیت باشید

روضه رضوان - حقیقت امامت چیست؟! همیشه در پناه اهل بیت باشید

سلام وقت بخیر:

می‌توان گفت همه مذاهب اسلامی اعم از شیعه و غیر شیعه اصل امامت را واجب و لازم می‌دانند اما در خصوصیت امامت و صفات و وظایف امام و طریق تعیین امام و ... اختلاف‌نظر دارند. اما اصل امامت و وجوب امامت موردقبول همگان است گرچه خوارج نهروان چند روزی با جمله: «لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ»(۱) خواستند بگویند امت اسلامی امام نیاز ندارد و سخن خدا ما را کفایت می‌کند اما چند روزی نگذشته بود که برای خودشان رهبر و جانشین انتخاب کردند.

معتزله، اشاعره، ماتردیه، از مذاهب غیر شیعی و زیدیه، اسماعیلیه و امامیه از مذاهب شیعی همگان بر این‌که امامت امر لازم و واجبی است متفق الرأی هستند.(۲)

آنچه ما در اینجا به آن می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم ادله وجوب امامت است. یعنی چرا همه مذاهب اسلامی اصل امامت را واجب و لازم می‌دانند. هم دلایل عقلی بر وجوب امامت اقامه‌شده است هم ادله نقلی از قرآن و هم روایات.

ازنظر عقلی دو دلیل که هم متکلمان شیعی و غیر شیعی مطرح کرده‌اند از این قرار است:

۱- در دین اسلام احکامی داریم که احکام فردی نیستند بلکه احکام اجتماعی اسلام است مثل‌اینکه امنیت جامعه اسلامی باید برقرار شود، مرزهای کشور اسلامی در مقابل هجوم بیگانگان باید پاسداری و حفظ شود و یا این‌که بیت‌المال مسلمین و اموال عمومی هم باید حفظ بشود و هم در مصارف خاصش بکار برود و مسائلی ازاین‌دست که احکام اجتماعی و عمومی است.  حال چه کسی باید این احکام را اجرا کند چون‌که از احکام فردی نیست که هرکسی مکلف به‌ انجام آن باشد؟ اگر بنا باشد همه مردم بخواهند برای حفظ این احکام اقدام کنند بدون اینکه نظم و نظامی بر پا باشد و بدون این‌که در رأس این نظام رهبری وجود داشته باشد این احکام اسلامی اجرا نخواهد شد یا به‌طور صحیح اجرا نخواهد شد.

همچنین حدود اسلامی برای برخی از گناهان مثل سرقت و تهمت و شرب خمر و ...چه کسی باید این حدود را اجرا کند اجرای این حدود نمی‌تواند به عهده خود مردم باشد و اگر خود مردم اجرا کنند این منجر به فساد و هرج‌ومرج و خونریزی و... می‌شود.

پس خلاصه برای اجرای احکام اجتماعی اسلام اولاً و حدود اسلامی ثانیاً نیاز است که کسی به‌عنوان امام همان‌طور که در زمان پیامبر این امور بر عهده پیامبر بود در زمان بعد از پیامبر بر عهده امام و جانشین اوست.(۳)

برهان عقلی دیگر بر وجوب امامت این است که مردم عموماً به دلیل اینکه معصوم نیستند و ممکن است که دچار خطا و اشتباه شوند مخصوصاً افرادی همواره در جامعه بشری هستند که دنبال این می‌گردند تا مفاسد و زشتی‌ها در جامعه رواج پیدا بکند و درواقع منافع خودشان را از این طریق می‌خواهند برآورده بکنند پس وجود امام یعنی کسی که نظارت بر جامعه دارد نیکی و نیکوکاری‌ها را مدح می‌کند و زشتی‌ و تبهکاری‌ها را کنترل می‌کند و احیاناً درباره آن‌ها قوانینی که باید اجرا شود را اجرا می‌کنند درواقع نظارت امام و تشویق‌ها و توبیخ‌های او و مواخذه‌های او نقش تربیتی در جامعه دارد تا زمینه برای رشد و هدایت و صلاح جامعه فراهم بشود و این‌یک منفعت بزرگی برای جامعه دینی است نقطه مقابل اگر چنین نظارت و مراقبت و کنترلی برای جامعه نباشد عکس این قضیه رخ خواهد داد و فرصت برای شیاطین انس و جن فراهم می‌شود که مردم را در مسیر ضلالت بکشانند و سوق بدهند لذا نقش تربیتی امام نقش مهمی است و ازجمله متکلمینی که این استدلال را آورده است فخرالدین رازی در کتاب المحصل بنا بر نقل‌قول خواجه‌نصیرالدین طوسی در تلخیص المحصل است و درواقع می‌توان گفت این استدلال را با استدلال قبلی جمع‌بندی کنیم می‌توان تحت عنوان قاعده لطف قرار بدهیم و برای همین است که متکلمان شیعه وجود امام را مصداق لطف می‌دانند.

موفق باشید.

 ۱- شرح نهج البلاغه لابن ابی الحدید ج ۲ ص ۱۰۴

۲- امامت در بینش اسلامی از ص ۴۸ تا ص ۵۵.

۳- کتاب امامت و بینش اسلامی ص ۶۱ و ۶۲.

 




طبقه بندی: مذهبی، 

تاریخ : شنبه 7 بهمن 1396 | 10:06 ق.ظ | نویسنده : علی اسماعیلی | نظرات
.: Weblog Themes By Slide Skin:.